ԱՄԲ ԾՐԱԳՐԵՐ

Բնական ցիկլով ԱՄԲ-ն ծրագիր է, որի ընթացքում ձվարանների հորմոնալ խթանում չի իրականացվում։ Ձվաբջիջը ստացվում է պացիենտի բնական դաշտանային ցիկլի ընթացքում հասունացող ֆոլիկուլից։

Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը։

1. Ձվաբջջի ստացում․ բժիշկը ուլտրաձայնային հետազոտության և լյուտեինացնող հորմոնի (ԼՀ) մակարդակի որոշման միջոցով հետևում է դոմինանտ ֆոլիկուլի աճին (սովորաբար՝ մեկ, հազվադեպ՝ երկու ֆոլիկուլ)։ Երբ ֆոլիկուլը հասնում է անհրաժեշտ չափին, կատարվում է պունկցիա՝ հասուն ձվաբջիջը ստանալու համար։
2. Բեղմնավորում․ ստացված ձվաբջիջը բեղմնավորվում է ICSI մեթոդով՝ ընտրված մեկ սերմնաբջիջն անմիջապես ձվաբջջի ցիտոպլազմայի մեջ ներմուծելու միջոցով։
3. Էմբրիոնի աճեցում․ ստացված էմբրիոնն աճեցվում է ինկուբատորում մինչև 5-րդ օրը՝ բլաստոցիստի փուլը, որից հետո տեղափոխվում է արգանդի խոռոչ կամ կրիոպահպանվում։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ ձվարանների լավ պաշար ունեցող պացիենտների, անհայտ ծագման անպտղության, գերխթանման ռիսկի կամ հորմոնալ խթանման հակացուցումների դեպքում, ինչպես նաև նրանց համար, ովքեր նախընտրում են նվազագույն միջամտություն։

Առավելությունները․ ձվարանների գերխթանման համախտանիշի (ՁԳՀ) ռիսկի բացակայություն, ավելի ցածր արժեք և բնական ցիկլի ընթացքին համապատասխան մոտեցում։

Սահմանափակումները․ վաղաժամ օվուլյացիայի բարձր ռիսկ, որի պատճառով ցիկլը կարող է չեղարկվել, բժշկի այցելությունները ցիկլի ընթացքին համապատասխանեցնելու դժվարություն, հաճախ միայն մեկ ձվաբջջի ստացում և, հետևաբար, էմբրիոն ստանալու ավելի փոքր հնարավորություն։ Անհրաժեշտ է ճշգրիտ վերահսկում։

Նվազագույն խթանմամբ ԱՄԲ-ն (ICSI մեթոդով), որը հայտնի է նաև որպես «մեղմ» խթանման ծրագիր, միջանկյալ տարբերակ է բնական ցիկլով և լիարժեք խթանմամբ ԱՄԲ ծրագրերի միջև։ Պացիենտը կարճատև կուրսով (սովորաբար 5–7 օր) ստանում է հորմոնալ դեղամիջոցների ցածր դեղաչափեր՝ սահմանափակ թվով ֆոլիկուլների հասունացման համար (սովորաբար՝ 2–7 ֆոլիկուլ, միջինում ստացվում է 3–6 ձվաբջիջ)։

Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը։

1. Խթանում և ձվաբջիջների ստացում․ կիրառվում են բերանով ընդունվող դեղամիջոցներ (կլոմիֆեն, լետրոզոլ)՝ գոնադոտրոպինների ցածր դեղաչափերի հետ համատեղ։ Գերխթանման ռիսկը նվազագույն է։ Երբ 2–3 ֆոլիկուլ հասնում է անհրաժեշտ չափին, կատարվում է ֆոլիկուլների պունկցիա։
2. Բեղմնավորում․ ստացված ձվաբջիջները բեղմնավորվում են ICSI մեթոդով․ ընտրվում է կառուցվածքային նորմալ հատկանիշներով սերմնաբջիջ և ներմուծվում յուրաքանչյուր ձվաբջջի մեջ։
3. Էմբրիոնների աճեցում․ էմբրիոններն աճեցվում են մինչև 5-րդ օրը՝ բլաստոցիստի փուլը, որպեսզի ընտրվի առավել կենսունակ էմբրիոնը՝ տեղափոխման կամ կրիոպահպանման համար։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ ձվարանների ցածր կամ սահմանային պաշար ունեցող պացիենտների (հակամյուլերյան հորմոնի՝ ԱՄՀ-ի ցածր մակարդակ), նախորդ ինտենսիվ խթանմամբ ծրագրերի անհաջողության կամ ձվարանների գերխթանման համախտանիշի (ՁԳՀ) ռիսկի դեպքում, օրինակ՝ ձվարանների պոլիկիստոզի ժամանակ։ Ծրագիրը նախատեսված է նաև 35–38 տարեկանից բարձր կանանց և նրանց համար, ովքեր ցանկանում են նվազեցնել օրգանիզմի հորմոնալ ծանրաբեռնվածությունը։

Առավելությունները․ գերխթանման ռիսկը զգալիորեն ցածր է, կողմնակի ազդեցությունները՝ տրամադրության փոփոխությունները և այտուցները, ավելի քիչ են, իսկ դեղամիջոցների արժեքը՝ ավելի ցածր։ Հնարավոր է բուժման ցիկլերն իրականացնել հաջորդաբար՝ առանց ընդմիջման։ Մոտեցումն ավելի մոտ է բնական ցիկլի ընթացքին։

Սահմանափակումները․ լիարժեք խթանման համեմատ ստացվում է ավելի քիչ ձվաբջիջ, ուստի էմբրիոնների ընտրության հնարավորությունն ավելի սահմանափակ է։ Արդյունքի հասնելու համար կարող է պահանջվել 2–3 ցիկլ։ Կա վաղաժամ օվուլյացիայի կամ խթանման նկատմամբ անբավարար արձագանքի ռիսկ։

Ձվարանների խթանմամբ ԱՄԲ-ն (ICSI մեթոդով), որը հայտնի է նաև որպես «դասական» կամ «լիարժեք» խթանման ծրագիր, ԱՄԲ ծրագիր է, որի ընթացքում հորմոնալ դեղամիջոցների միջոցով խթանվում է ձվարաններում բազմաթիվ ֆոլիկուլների միաժամանակյա աճն ու հասունացումը (միջինում՝ 8–15 և ավելի)։

Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը։

1. Խթանում և ձվաբջիջների ստացում․ պացիենտն անցնում է հորմոնալ խթանման կուրս (10–14 օր)՝ գոնադոտրոպինների և GnRH ագոնիստների կամ անտագոնիստների կիրառմամբ։ Ուլտրաձայնային և արյան հետազոտությունների միջոցով վերահսկվում է 10–20 ֆոլիկուլների աճը։ Հասունացումից հետո կատարվում է ֆոլիկուլների պունկցիա՝ ձվաբջիջները ստանալու համար։ Միջամտությունն իրականացվում է ներերակային սեդացիայով կամ ընդհանուր անզգայացմամբ։
2. Բեղմնավորում․ ստացված հասուն ձվաբջիջները բեղմնավորվում են ICSI մեթոդով՝ յուրաքանչյուր ձվաբջջի մեջ մեկ ընտրված սերմնաբջիջ ներմուծելու միջոցով։ Այս մեթոդը հատկապես կարևոր է տղամարդու գործոնով պայմանավորված անպտղության դեպքում՝ սերմնաբջիջների կառուցվածքային փոփոխությունների, ցածր շարժունակության, փոքր քանակի կամ ամորձու բիոպսիայով սերմնաբջիջների ստացման դեպքում։
3. Էմբրիոնների աճեցում․ ստացված էմբրիոններն աճեցվում են հատուկ ինկուբատորներում մինչև 5-րդ օրը՝ բլաստոցիստի փուլը։ Այդ ընթացքում գնահատվում է դրանց զարգացումը և ընտրվում են տեղափոխման կամ կրիոպահպանման համար համապատասխան էմբրիոնները։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ ձվարանների նորմալ պաշար ունեցող պացիենտների, փողային, էնդոկրին, տղամարդու գործոնով պայմանավորված կամ համակցված անպտղության դեպքում, ավելի մեղմ խթանմամբ ծրագրերի անհաջող փորձերից հետո, մինչև 38–40 տարեկան կանանց, ինչպես նաև դոնորական ծրագրերի շրջանակում։

Առավելությունները․ մեկ ցիկլում ավելի մեծ թվով ձվաբջիջների ստացում և էմբրիոնների ընտրության ավելի լայն հնարավորություն, այդ թվում՝ նախաիմպլանտացիոն գենետիկական թեստավորման (PGT) համար։ Հնարավոր է մի քանի էմբրիոն կրիոպահպանել հետագա օգտագործման համար։

Սահմանափակումները․ ձվարանների գերխթանման համախտանիշի (ՁԳՀ) բարձր ռիսկ, այդ թվում՝ հոսպիտալացում պահանջող ծանր ձևերի, օրգանիզմի զգալի հորմոնալ ծանրաբեռնվածություն՝ տրամադրության փոփոխություններով, այտուցներով և քաշի ավելացմամբ։ Դեղամիջոցներն ու վերահսկող հետազոտությունները կարող են ավելի ծախսատար լինել, իսկ բժշկի այցելություններն ու ներարկումները՝ ավելի հաճախակի։ Ձվարանների ցածր պաշարի կամ նախկինում էստրոգենից կախված քաղցկեղի առկայության դեպքում ծրագրի կիրառման հնարավորությունը պետք է գնահատի բժիշկը։

Միջամտության ընթացքում նախապես կրիոպահպանված ձվաբջիջները (պացիենտի սեփական կամ անանուն դոնորի) հալեցվում են, ապա բեղմնավորվում ICSI մեթոդով։

Ինչպե՞ս է իրականացվում ծրագիրը։

• Հալեցում․ կրիոպահպանված ձվաբջիջները զգուշորեն հալեցվում են հատուկ միջավայրում։ Որակյալ ձվաբջիջների կենսունակության պահպանման ցուցանիշը կազմում է 70–90%։
• Բեղմնավորում․ հալեցումից հետո կենսունակությունը պահպանած յուրաքանչյուր հասուն ձվաբջիջ բեղմնավորվում է ICSI մեթոդով՝ մեկ սերմնաբջջի ներմուծմամբ։
• Էմբրիոնների աճեցում․ ստացված էմբրիոններն աճեցվում են մինչև բլաստոցիստի փուլը (5 օր)՝ արգանդի խոռոչ տեղափոխելու կամ կրիոպահպանելու համար։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված։

• Պացիենտների, որոնք նախկինում կրիոպահպանել են իրենց ձվաբջիջները՝ անձնական կամ բժշկական պատճառներով, օրինակ՝ քիմիաթերապիայից առաջ։
• Դոնորական ձվաբջիջներ օգտագործող զույգերի․ դոնորական ձվաբջիջները սովորաբար պահվում են կրիոպահպանված վիճակում։
• Նախորդ ԱՄԲ անհաջող փորձերից հետո։

Առավելությունները․ սեփական կրիոպահպանված ձվաբջիջներն օգտագործելիս ձվարանների կրկնակի խթանման և պունկցիայի անհրաժեշտություն չկա։ Էմբրիոնի տեղափոխումը հնարավոր է նախապես պլանավորել, իսկ դոնորական կենսանյութը հասանելի է՝ առանց ցիկլերի համաժամացմանը սպասելու։

Սահմանափակումները․ ձվաբջիջների մի մասը կարող է հալեցումից հետո չպահպանել կենսունակությունը։ Հալեցված ձվաբջիջների բեղմնավորման ունակությունը կարող է փոքր-ինչ ցածր լինել թարմ ձվաբջիջների համեմատ։

Հետազոտված անանուն դոնորից ստացված սերմնահեղուկի մեկ ստանդարտ չափաբաժին, որը կրիոպահպանվել է և անցել կարանտինային շրջան՝ սովորաբար 6 ամիս, վարակիչ հիվանդությունների կրկնակի հետազոտությունների համար։ Կենսանյութը պահվում է կրիոբանկում։

Ի՞նչ է ներառում։

• Կրիոպահպանված սերմնահեղուկով մեկ հատուկ տարա՝ նախատեսված բեղմնավորման մեկ միջամտության համար՝ ԱՄԲ, ICSI կամ ներարգանդային ինսեմինացիա։
• Հալեցումից հետո՝ մեկից մինչև մի քանի միլիոն շարժուն սերմնաբջիջ՝ կախված դոնորից և կիրառվող մեթոդից։
• Որակի վկայական՝ սերմնաբջիջների շարժունակության, կառուցվածքային հատկանիշների և խտության տվյալներով։

Ե՞րբ է կիրառվում։

• ԱՄԲ և ICSI ծրագրերում՝ պացիենտի կամ դոնորի ձվաբջիջները բեղմնավորելու համար։
• Ներարգանդային ինսեմինացիայի դեպքում, երբ ԱՄԲ-ի ցուցումներ չկան։
• Տղամարդու գործոնով պայմանավորված անպտղության՝ ազոոսպերմիայի կամ ծանր օլիգոաստենոզոոսպերմիայի դեպքում, նույնասեռ զույգերի և միայնակ կանանց համար, ինչպես նաև զուգընկերոջ հետ կապված գենետիկական ռիսկերի առկայության դեպքում։

Կարևոր է․ դոնորներն անցնում են պարտադիր բժշկական և գենետիկական հետազոտություններ ու հոգեբանական գնահատում։ Սերմնահեղուկը հավաստագրվում է FDA-ի կամ Ռոսզդրավնադզորի պահանջներին համապատասխան։

Առավելությունները․ կարանտինային շրջանն ու կրկնակի հետազոտությունները նվազեցնում են վարակների փոխանցման ռիսկը։ Հնարավոր է դոնոր ընտրել ըստ արտաքին հատկանիշների, կրթության, արյան խմբի և ռեզուս գործոնի՝ պահպանելով գաղտնիությունը։ Կենսանյութը կարելի է պատվիրել առցանց և առաքել կլինիկա։

Դոնորից ստացված մեկ ձվաբջիջ, որը սովորաբար պահվում է ձվաբջիջների կրիոբանկում։ Այն հալեցվում է և օգտագործվում ԱՄԲ ծրագրում՝ ICSI մեթոդով բեղմնավորման համար։

Առանձնահատկությունները։

• Վճարը սովորաբար սահմանվում է մեկ հասուն ձվաբջջի համար՝ մեյոզի երկրորդ մետաֆազի (MII) փուլում։
• Կլինիկաները հաճախ առաջարկում են 4–6 ձվաբջջից բաղկացած խումբ՝ առնվազն մեկ կենսունակ էմբրիոն ստանալու հնարավորությունը մեծացնելու համար, քանի որ ոչ բոլոր ձվաբջիջներն են պահպանում կենսունակությունը հալեցումից հետո կամ հաջողությամբ բեղմնավորվում։

Ինչպե՞ս է կիրառվում։

• Ձվաբջիջը հալեցվում է ICSI միջամտության օրը։
• Միաժամանակ հալեցվում է մեկ, երբեմն՝ մի քանի ձվաբջիջ։
• Բեղմնավորումն իրականացվում է զուգընկերոջ կամ դոնորի սերմնաբջիջներով։
• Ստացված էմբրիոնը տեղափոխվում է պացիենտի արգանդի խոռոչ։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ այն պացիենտների, որոնց դեպքում սեփական ձվաբջիջների օգտագործումը հնարավոր չէ կամ նպատակահարմար չէ, օրինակ՝ ձվարանների վաղաժամ անբավարարության, ԱՄՀ-ի ցածր մակարդակի, գենետիկական հիվանդությունների կամ ԱՄԲ բազմակի անհաջող փորձերի դեպքում։ Մեկ կամ երկու ձվաբջջի օգտագործումը կարող է դիտարկվել որպես ավելի մատչելի տարբերակ։ Մեկ ձվաբջիջը տալիս է բեղմնավորման մեկ հնարավորություն․ էմբրիոն չստանալու դեպքում վճարը չի վերադարձվում։

Առավելությունները․ ավելի մատչելի և արագ տարբերակ է, քան դոնորի խթանումն ու պունկցիան ներառող ամբողջական ծրագիրը։

Սահմանափակումները․ համապատասխան որակի էմբրիոն չստանալու ռիսկ կա, քանի որ հալեցումից հետո կենսունակության պահպանումն ու բեղմնավորումը երաշխավորված չեն։

Անհատական դոնորի մասնակցությամբ ամբողջական ծրագիր՝ նախատեսված կոնկրետ պացիենտի համար։ Դոնորն անցնում է ձվարանների հորմոնալ խթանման ամբողջական ցիկլ և ֆոլիկուլների պունկցիա։ Ստացված բոլոր ձվաբջիջները՝ սովորաբար 10–15, տրամադրվում են տվյալ պացիենտի բուժման ծրագրի համար։

Ի՞նչ է ներառում։

1. Դոնորի ընտրություն և հետազոտում․ բժշկական ու գենետիկական հետազոտություններ, հոգեբանական գնահատում, ինչպես նաև վարակների ստուգում՝ ներառյալ ՄԻԱՎ-ը, հեպատիտները, սիֆիլիսը և սեռական ճանապարհով փոխանցվող այլ վարակները։ Դոնորը պետք է լինի առողջ, 20–32 տարեկան և սովորաբար մնում է անանուն։
2. Ձվարանների խթանում․ ինչպես դասական ԱՄԲ ծրագրում, դոնորը ստանում է հորմոնալ դեղամիջոցներ՝ բազմաթիվ ֆոլիկուլների հասունացման համար։
3. Ձվաբջիջների ստացում․ ֆոլիկուլների պունկցիան կատարվում է սեդացիայով կամ ընդհանուր անզգայացմամբ։ Սովորաբար ստացվում է 10–15 հասուն ձվաբջիջ։
4. Դոնորի փոխհատուցում․ հատուցվում են ծախսված ժամանակը, անհարմարությունները և միջամտության հետ կապված ռիսկերը։ Փոխհատուցումը սովորաբար կազմում է 2 000–5 000 ԱՄՆ դոլար կամ համարժեք գումար այլ արժույթով։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ ձվարանների պաշարի սպառման, գենետիկական հիվանդությունների կամ ԱՄԲ կրկնվող անհաջող փորձերի դեպքում, ինչպես նաև նույնասեռ զույգերի համար։ Ծրագիրը հնարավորություն է տալիս մեկ հետազոտված դոնորից ստանալ ավելի մեծ թվով ձվաբջիջներ։

Առավելությունները․ ստացվում է ավելի մեծ թվով թարմ ձվաբջիջ՝ սովորաբար 10–15՝ կրիոբանկից տրամադրվող 4–6-ի փոխարեն։ Հնարավոր է միաժամանակ բեղմնավորել մի քանի ձվաբջիջ և էմբրիոններ կրիոպահպանել նաև հետագա օգտագործման համար։ Ձվաբջիջների հալեցման փուլ չի պահանջվում։

Սահմանափակումները․ ծրագիրն ավելի ծախսատար է, քան կրիոպահպանված ձվաբջիջների օգտագործումը։ Անհրաժեշտ են դոնորի մասնակցությունը և ցիկլերի համապատասխանեցումը։ Դոնորի արձագանքը խթանմանը կարող է սպասվածից թույլ լինել։ Պետք է հաշվի առնել էթիկական հարցերը և լրացնել անհրաժեշտ փաստաթղթերը՝ պայմանագիրն ու տեղեկացված համաձայնությունը։

Էմբրիոնների հալեցումն ու արգանդի խոռոչ տեղափոխումը (կրիոտրանսֆեր) նախապես սառեցված էմբրիոնների (սովորաբար բլաստոցիստի փուլում, զարգացման 5–6-րդ օրը) փոխանցման միջամտություն է պացիենտի արգանդի խոռոչ՝ բնական կամ փոխարինող հորմոնալ ցիկլի պայմաններում։

Ինչպե՞ս է իրականացվում։

1. Էնդոմետրիումի պատրաստում — պացիենտն անցնում է արգանդի պատրաստման ցիկլ՝ կա՛մ բնական ցիկլով (օվուլյացիայի հետևում), կա՛մ փոխարինող հորմոնալ թերապիայով (էստրոգեն + պրոգեստերոն)՝ «իմպլանտացիոն պատուհան» ստեղծելու համար։
2. Էմբրիոնների հալեցում — բժշկի նշանակած օրը (սովորաբար ցիկլի 19-21-րդ օրը, օվուլյացիայից կամ պրոգեստերոնի ընդունումը սկսելուց 5-6 օր հետո) էմբրիոնները հալեցվում են լաբորատորիայում։ Որակյալ բլաստոցիստների գոյատևման ցուցանիշը կազմում է 95–98%։
3. Կենսունակության գնահատում — սաղմնաբանը գնահատում է բջիջների ամբողջականությունը և բլաստոցիստի խոռոչի ընդլայնման աստիճանը հալեցումից հետո։ Վնասված էմբրիոնները չեն տեղափոխվում։
4. Էմբրիոնի տեղափոխում — մեկ կամ երկու լավագույն էմբրիոնները տեղադրվում են փափուկ կաթետրի մեջ և ՈւՁՀ հսկողության ներքո արգանդի վզիկի ջրանցքով ներմուծվում արգանդի խոռոչ։ Միջամտությունը ցավազուրկ է, տևում է 5–10 րոպե։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված։

• Նախորդ ԱՄԲ արձանագրությունից (թարմ կամ սառեցված ցիկլ) հետո կրիոպահպանված էմբրիոններ ունեցող պացիենտներ։
• Նրանք, որոնց թարմ տեղափոխումը հակացուցված է (գերխթանման ռիսկ, բարձր պրոգեստերոն, բարակ էնդոմետրիում, բորբոքում)։
• Փոխնակ մայրության և ձվաբջիջների դոնորության ծրագրերում (էմբրիոններն արդեն պատրաստ են)։
• PGT-ի անհրաժեշտության դեպքում (էմբրիոնները նախ սառեցվում են, ապա հալեցվում թեստի արդյունքները ստանալուց հետո)։

Առավելությունները։

• Էնդոմետրիումը չի ենթարկվում խթանման բարձր դեղաչափերի ազդեցությանը (ավելի ֆիզիոլոգիական է)։
• Ձվարանների գերխթանման համախտանիշի (ՁԳՀ) ռիսկ չկա։
• Գերազանց գոյատևում ժամանակակից վիտրիֆիկացիայի մեթոդների դեպքում։
• Հղիության ցուցանիշը կրիոտրանսֆերի դեպքում համադրելի է կամ նույնիսկ ավելի բարձր, քան թարմ տեղափոխման դեպքում (ըստ որոշ տվյալների)։
• Տեղափոխումը կարելի է պլանավորել հարմար ժամանակ (հետաձգված մայրություն)։

Սահմանափակումները։

• Պահանջվում է լրացուցիչ հորմոնալ պատրաստություն (փոխարինող ցիկլի դեպքում)։
• Էմբրիոնների մի փոքր մասը կարող է չգոյատևել հալեցումից հետո (2–5% բլաստոցիստների համար, ավելի շատ՝ վաղ փուլերի էմբրիոնների համար (2-3-րդ օր))։
• Միջամտության արժեքը (վճարվում է հալեցումը + տեղափոխումը)։

Վիրահատական միջամտություն, որը կատարվում է ազոոսպերմիայով (էյակուլյատում սերմնաբջիջների բացակայություն) տղամարդկանց մոտ՝ սերմնաբջիջներ անմիջականորեն ամորձու հյուսվածքից ստանալու համար։ Ստացված նյութը կրիոպահպանվում է ԱՄԲ-ում (ICSI) հետագա օգտագործման համար։

Ինչպե՞ս է իրականացվում։

1. Անզգայացում — միջամտությունը կատարվում է ներերակային սեդացիայի, տեղային անզգայացման կամ ընդհանուր անզգայացման պայմաններում (կախված միջամտության ծավալից և կլինիկայից)։
2. Սերմնաբջիջների ստացում — ամորձու փոքր կտրվածքի միջոցով կամ մաշկի միջով անցկացվող պունկցիոն ասեղով վերցվում է ամորձու հյուսվածքի նմուշ։ Կիրառվող մեթոդները։

• TESA (մաշկի միջով ասպիրացիա) — ասեղով պունկցիա։
• TESE (բաց բիոպսիա) — կտրվածք և սերմնատար խողովակներից հյուսվածքի նմուշառում։
• Micro-TESE (միկրովիրաբուժական) — մանրադիտակի խոշորացմամբ հայտնաբերվում են կենսունակ սերմնաբջիջներ պարունակող հատվածները։

1. Կրիոպահպանում — հայտնաբերված սերմնաբջիջները լաբորատորիայում առանձնացվում են, սառեցվում վիտրիֆիկացիայի մեթոդով և տեղադրվում կրիոպահեստում։
2. Պահպանում 6 ամիս — ստանդարտ նախնական պահպանման ժամկետ (երկարացվում է վճարովի)։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ օբստրուկտիվ կամ ոչ օբստրուկտիվ ազոոսպերմիայով տղամարդկանց, սերմնահեղուկից սերմնաբջիջներ ստանալու անհաջող փորձերից հետո, սերմնածորանների բնածին բացակայության դեպքում, վազէկտոմիայից հետո (երբ վերականգնումը հնարավոր չէ), անէյակուլյացիայի դեպքում։

Առավելությունները․ ազոոսպերմիա ունեցող տղամարդկանց համար կենսաբանական հայրության հնարավորություն։ Ստացված կենսանյութը կարող է կրիոպահպանվել հետագա օգտագործման համար, իսկ մեկ միջամտությամբ ստացված սերմնաբջիջները՝ օգտագործվել ԱՄԲ մի քանի փորձերում։

Սահմանափակումները․ վիրահատական միջամտություն, հետվիրահատական ցավ, այտուցի, հեմատոմայի, վարակի և սպիացման ռիսկեր, ինչպես նաև հետագայում տեստոստերոնի մակարդակի նվազման հնարավորություն։ Սերմնաբջիջներ կարող են չհայտնաբերվել, հատկապես ոչ օբստրուկտիվ ազոոսպերմիայի դեպքում։ Բեղմնավորման համար կիրառվում է ICSI մեթոդը։

Էնդոմետրիումի PRP-թերապիան պացիենտի սեփական արյունից ստացված՝ թրոմբոցիտներով հարստացված պլազմայի ներմուծումն է արգանդի խոռոչ։ Մեթոդն ուսումնասիրվում է որպես էնդոմետրիումի վիճակը բարելավելու լրացուցիչ մոտեցում։ Պայպել-բիոպսիան էնդոմետրիումի հյուսվածքի նմուշառման առանձին միջամտություն է և PRP ստանալու միջոց չէ։

Ինչպե՞ս է իրականացվում։

1. Նախնական գնահատում․ բժիշկը գնահատում է էնդոմետրիումի վիճակը և քննարկում լրացուցիչ հետազոտությունների անհրաժեշտությունը։ Ցուցումների դեպքում պայպել-բիոպսիայով վերցվում է հյուսվածքի նմուշ։
2. PRP-ի պատրաստում․ պացիենտից վերցվում է արյուն, որը ցենտրիֆուգվում է՝ թրոմբոցիտներով հարստացված պլազման առանձնացնելու համար։
3. PRP-ի ներմուծում․ պատրաստված պլազման բարակ կաթետրի միջոցով ներմուծվում է արգանդի խոռոչ։ Ժամկետներն ու կիրառման պայմանները որոշվում են անհատապես։

Ե՞րբ է քննարկվում․ բարակ կամ բուժմանը չարձագանքող էնդոմետրիումի և իմպլանտացիայի կրկնվող անհաջողությունների դեպքում։ Այս իրավիճակներում մեթոդի՝ երեխայի ծննդի հավանականությունը բարձրացնելու արդյունավետությունը հաստատող բավարար ապացույցներ դեռ չկան։

Առանձնահատկությունները․ օգտագործվում է պացիենտի սեփական պլազման։ Դա չի նշանակում, որ միջամտությունն ամբողջությամբ անվտանգ է կամ երաշխավորում է արդյունք։

Սահմանափակումները․ արդյունավետության և անվտանգության վերաբերյալ տվյալները սահմանափակ են։ Հնարավոր են վարակ, արյունահոսություն և միջամտության հետ կապված այլ բարդություններ։ Կիրառելուց առաջ բժշկի հետ պետք է քննարկել ակնկալվող օգուտները, ռիսկերը և ծախսերը։

Նախաիմպլանտացիոն գենետիկական թեստավորումը (PGT) էմբրիոնի որոշակի գենետիկական կամ քրոմոսոմային փոփոխությունների հետազոտությունն է՝ մինչև այն արգանդի խոռոչ տեղափոխելը։ Այն ներառում է բլաստոցիստի փուլում բջիջների նմուշառում և գենետիկական վերլուծություն։

Ընթացքի փուլերը։

1. Բիոպսիայի նախապատրաստում․ էմբրիոնի արտաքին թաղանթում լազերով փոքր բացվածք է ստեղծվում՝ բջիջների նմուշառումը հնարավոր դարձնելու համար։
2. Բջիջների նմուշառում․ հատուկ միկրոպիպետով վերցվում են տրոֆէկտոդերմայի՝ հետագայում ընկերքի ձևավորմանը մասնակցող արտաքին բջջային շերտի մի քանի բջիջներ։ Ներքին բջջային զանգվածից նմուշ չի վերցվում, սակայն էմբրիոնի վնասման ռիսկը լիովին բացառել հնարավոր չէ։
3. Գենետիկական թեստավորում․ նմուշն ուղարկվում է գենետիկական լաբորատորիա։ Հետազոտության տեսակը որոշվում է բժշկական ցուցումների հիման վրա։

• PGT-A․ քրոմոսոմների թվային փոփոխությունների՝ անեուպլոիդիաների հայտնաբերում։
• PGT-M․ կոնկրետ մոնոգեն հիվանդության հետ կապված գենետիկական փոփոխությունների հետազոտություն, օրինակ՝ կիստիկ ֆիբրոզի, ֆենիլկետոնուրիայի կամ հեմոֆիլիայի դեպքում։
• PGT-SR․ քրոմոսոմների կառուցվածքային վերադասավորումների հետ կապված անհավասարակշռությունների հետազոտություն, օրինակ՝ տրանսլոկացիաների կրողների դեպքում։

Արդյունքներ և կրիոպահպանում․ բիոպսիայից հետո էմբրիոնները սովորաբար կրիոպահպանվում են։ Արդյունքների ստացումը կարող է տևել 1–4 շաբաթ։ Դրանք քննարկվում են մասնագետի հետ, որից հետո պլանավորվում է համապատասխան էմբրիոնի տեղափոխումը։

Ո՞ւմ համար է նախատեսված․ PGT-M-ը և PGT-SR-ը քննարկվում են ժառանգական հիվանդության կամ քրոմոսոմային վերադասավորումների ռիսկի դեպքում։ PGT-A-ի կիրառման նպատակահարմարությունը գնահատվում է անհատապես՝ հաշվի առնելով տարիքը, վերարտադրողական պատմությունը և հետազոտության սահմանափակումները։

Հնարավոր օգուտները․ թեստավորումը կարող է օգնել ընտրել այն էմբրիոնները, որոնցում հետազոտվող փոփոխությունը չի հայտնաբերվել։ PGT-ն չի բացառում բոլոր գենետիկական հիվանդությունները և չի երաշխավորում հղիություն կամ առողջ երեխայի ծնունդ։

Սահմանափակումները․ լրացուցիչ ծախսեր, ոչ միանշանակ կամ սխալ արդյունքի հնարավորություն, մոզաիկիզմի մեկնաբանման դժվարություններ և բիոպսիայի ու կրիոպահպանման հետ կապված ռիսկեր։ PGT-A-ն պացիենտների մեծ մասի համար չի մեծացնում երեխա ունենալու ընդհանուր հավանականությունը։